hoặc
Vui lòng nhập thông tin cá nhân
hoặc
Vui lòng nhập thông tin cá nhân
Nhập email của bạn để lấy lại mật khẩu
hoặc
Vui lòng nhập thông tin cá nhân
hoặc
Vui lòng nhập thông tin cá nhân
Nhập email của bạn để lấy lại mật khẩu
Áp lực phải thành công sớm đang đẩy nhiều người trẻ vào vòng xoáy mệt mỏi, so sánh và cạn kiệt cảm xúc, khiến họ dần đánh mất chính mình trên hành trình khẳng định bản thân.
Tối muộn, Vân Thanh (24 tuổi) làm truyền thông tại một công ty startup, bật khóc ngay trước bàn làm việc. Đó là một ngày deadline dồn dập, bảng KPI đỏ rực, lời nhắc “cố lên, tuổi này tụi làm được hết rồi” từ sếp và bạn bè cứ quanh quẩn trong đầu. Vân Thanh từng là cô gái đầy năng lượng, thích vẽ, thích đọc sách, thích lang thang chụp ảnh. Nhưng từ khi áp lực công việc tìm đến, mọi sở thích đều biến mất. Cô cảm thấy mình như chiếc máy chạy mãi không dừng, chỉ để chứng minh bản thân không thua kém ai.
Vân Thanh không phải trường hợp hiếm gặp mà những câu chuyện về các bạn trẻ rơi vào trạng thái hụt hơi, mệt mỏi, mất cảm xúc vì áp lực thành công sớm ngày càng phổ biến. Có bạn lao vào làm việc 12 - 14 tiếng mỗi ngày, có bạn kiếm tiền bằng mọi giá để bằng bạn bằng bè.
Cũng có bạn lại cố gắng có nhà, có xe trước tuổi 30 như những chuẩn mực mới mà mạng xã hội dựng lên. Nhưng thứ đáng sợ nhất không phải mệt mỏi về thể xác, mà là sự cạn kiệt cảm xúc. Khi mỗi sáng thức dậy, ý nghĩ đâu tiên không còn là “hôm nay mình muốn gì?”, mà là “hôm nay mình phải chạy nhanh hơn ai?”.

Chúng ta đang sống trong thời đại mà sự so sánh diễn ra từng phút từng giây. Mở TikTok thấy người 20 tuổi mua nhà, lướt Facebook thấy bạn cùng lớp lên chức, đọc báo thấy startup của ai đó được rót vốn triệu đô. Mọi thứ trôi qua trước mắt nhanh đến mức người trẻ gần như không còn phân biệt đâu là thực tế, đâu là những phiên bản được chỉnh sửa, được tô hồng.
Những câu nói tưởng vô thưởng vô phạt như “bằng tuổi con người ta…” hay “bao giờ thì con ổn định?” không chỉ là lời nhắc nhở mà trở thành một hệ quy chiếu giá trị. Những câu nói tưởng vô hại ấy lặp đi lặp lại, tạo nên cho con trẻ suy nghĩ phải đạt được điều gì đó thật sớm thì mới gọi là “khá”.
Nhưng nỗi ám ảnh phải thành công sớm không chỉ đến từ người lớn. Đôi khi chính người trẻ cũng tự tạo áp lực cho nhau. Nhìn bạn bè đồng trang lứa thay đổi cuộc sống, dù vui cho họ nhưng trong lòng vẫn thấp thoáng chút so sánh. Không ghen tị, nhưng thấy mình chưa đủ, chưa giỏi, chưa nhanh, chưa nổi bật.
Khi tất cả những điều ấy cộng lại từ mạng xã hội, lời nói vô tình của gia đình, sự so sánh giữa bạn bè hay tiêu chuẩn xã hội đã khiến áp lực thành công sớm không còn là một cảm giác thoáng qua mà trở thành cái bóng lớn, luôn nhắc người trẻ rằng mình phải đạt được gì đó thật nhanh, nếu không sẽ bị xem là thất bại. Khi hiểu được nguồn gốc của áp lực, chúng ta mới nhận ra rằng rất nhiều trong số đó là áp lực do xã hội dựng lên, chứ không hẳn là điều ta thật sự mong muốn.
Thành công sớm nghe có vẻ hào nhoáng, nhưng bên dưới lại là những vết xước tinh thần mà nhiều người trẻ đang âm thầm mang theo. Khi cuộc sống chỉ còn xoay quanh việc phải giỏi hơn, kiếm được nhiều hơn và đạt được những cột mốc đáng tự hào, người trẻ dần đánh mất chính bản thân mình.
Thứ đầu tiên bị bào mòn chính là khả năng tận hưởng cuộc sống. Những niềm vui giản dị như một bữa tối ấm áp, buổi cà phê cuối tuần hay chuyến đi nhỏ đều bị thay thế bằng suy nghĩ “mình không được phép nghỉ”. Người trẻ sợ chậm một nhịp sẽ tụt lại phía sau, nên họ liên tục tự ép mình phải làm việc, phải cố gắng, phải chạy nhanh hơn. Lúc nào trong đầu cũng là checklist, deadline, mục tiêu đến mức không còn chỗ cho cảm xúc.
Kiệt quệ cảm xúc là thứ diễn ra âm thầm nhưng rất thật. Nhiều bạn chia sẻ họ không còn thấy buồn, cũng chẳng thấy vui, tất cả cảm giác chỉ còn thấy trống rỗng. Đây không phải là vô tâm, mà là dấu hiệu cho thấy cảm xúc đã chịu đựng quá lâu trong trạng thái căng thẳng.
Tệ hơn, người trẻ còn phải đánh đổi cả sức khỏe tâm lý. Lo âu kéo dài, mất ngủ triền miên, những đợt trầm cảm thoáng qua… nhưng phần lớn đều giấu kín vì sợ bị xem là yếu đuối. Xã hội tôn vinh sự mạnh mẽ đến mức nhiều người quên mất rằng việc chăm sóc tinh thần quan trọng không kém bất kỳ thành công nào. Khi tất cả tích tụ đủ lâu, nó bùng nổ khiến người trẻ không còn động lực, không còn mục tiêu, thậm chí muốn buông bỏ tất cả.
Nếu cái giá của “thành công sớm” là cảm xúc, sức khỏe và sự bình yên của chính mình thì có lẽ đã đến lúc mỗi người trẻ cần hỏi lại: Mình thật sự đang cố gắng cho điều mình muốn, hay chỉ đang cố chạy để không bị bỏ lại?